Lò xo khuôn là một dạng lò xo nén được sử dụng trong khuôn dập, khuôn ép nhựa, đồ gá và nhiều cơ cấu cơ khí cần tạo lực hồi hoặc lực ép lặp lại. So với lò xo nén thông thường, nhiều dòng lò xo khuôn chuyên dụng sử dụng dây có tiết diện định hình để tạo được tải lớn hơn trong không gian lắp đặt giới hạn.
Trong thực tế, lò xo khuôn có nhiều đường kính, chiều dài và cấp tải khác nhau. Vì vậy việc lựa chọn không nên chỉ dựa vào màu sắc hoặc đường kính ngoài mà cần xem đồng thời kích thước, hành trình, lực yêu cầu và điều kiện làm việc.
1. Lò xo khuôn là gì?
Lò xo khuôn là bộ phận đàn hồi làm việc chủ yếu theo cơ chế nén và hồi phục. Khi chịu lực nén, lò xo biến dạng và tích trữ năng lượng đàn hồi. Khi lực tác động giảm hoặc được loại bỏ, năng lượng đó được giải phóng và tạo lực đẩy lò xo trở về trạng thái ban đầu.
Theo tài liệu kỹ thuật của MISUMI, đối với lò xo nén trong vùng làm việc đàn hồi, tải có thể biểu diễn theo quan hệ:
P = k × F
- P: tải tác dụng lên lò xo, đơn vị N.
- k: độ cứng lò xo, đơn vị N/mm.
- F: lượng nén hoặc độ võng, đơn vị mm.
-> Quan hệ này cho thấy khi độ nén tăng, lực lò xo tăng theo đặc tính của từng loại lò xo. Tuy nhiên không được hiểu rằng có thể nén lò xo tùy ý, vì mỗi mã đều có giới hạn hành trình cho phép.
2. Cấu tạo của lò xo khuôn
Về cơ bản, lò xo khuôn là một lò xo cuộn nén. Tuy nhiên, ở nhiều dòng chuyên dùng cho khuôn dập và khuôn ép nhựa, dây lò xo không nhất thiết có tiết diện tròn như lò xo thông thường.
a. Dây lò xo tiết diện định hình
Tokyo Hatsujo cho biết hệ lò xo khuôn JIS của hãng sử dụng vật liệu có tiết diện định hình. Thiết kế này giúp tạo được tải cao hơn trong không gian nhỏ hơn so với lò xo cuộn dây tròn thông thường.
Đây là một trong những đặc điểm quan trọng khiến lò xo khuôn thích hợp với môi trường khuôn mẫu, nơi khoảng không bố trí thường bị giới hạn nhưng yêu cầu lực tương đối lớn.
b. Thân lò xo dạng xoắn
Dây lò xo được cuộn thành dạng xoắn quanh trục. Khi chịu tải theo phương dọc trục, các vòng lò xo bị nén lại và tạo ra lực phản hồi.
c. Hai đầu lò xo
Hai đầu lò xo được tạo hình để tiếp xúc ổn định với bề mặt lắp đặt. Tùy dòng và nhà sản xuất, hình dạng đầu và dung sai kích thước có thể khác nhau.
d. Màu nhận diện
Nhiều hệ lò xo khuôn sử dụng màu để hỗ trợ nhận biết nhóm tải.
Ví dụ, Tokyo Hatsujo chia hệ JIS của hãng thành các nhóm TF, TL, TM, TH và TB tương ứng với các cấp tải từ nhẹ nhất đến cực nặng.
-> Tuy nhiên không nên coi màu sắc là tiêu chuẩn chung tuyệt đối giữa mọi nhà sản xuất. Khi thay thế cần đối chiếu đúng catalogue hoặc mã sản phẩm.
3. Nguyên lý hoạt động của lò xo khuôn
Nguyên lý làm việc có thể hiểu đơn giản theo ba bước:
- Nhận tải: tấm khuôn hoặc cơ cấu chuyển động tác dụng lực lên lò xo.
- Nén và tích trữ năng lượng: chiều dài lò xo giảm xuống, đồng thời tích trữ năng lượng đàn hồi.
- Hồi vị: khi tải giảm, lò xo giãn ra và tạo lực đẩy cơ cấu trở về vị trí ban đầu.
Trong khuôn dập, lực lò xo có thể được sử dụng để hồi tấm stripper, tạo lực giữ hoặc hỗ trợ tháo vật liệu khỏi chày. MISUMI lưu ý rằng khi thiết kế lực stripping, lực lò xo cần được xác định dựa trên lực thực tế của cơ cấu và số lượng lò xo bố trí trong khuôn.
4. Các cấp tải lò xo khuôn
Lò xo khuôn thường được chia thành nhiều cấp tải để kỹ thuật viên có thể lựa chọn phù hợp với lực và hành trình cần thiết.
- TF: Tải siêu nhẹ
- TL: Tải nhẹ
- TM: Tải trung bình
- TH: Tải nặng
- TB: Tải siêu nặng
Lưu ý: tên nhóm tải, màu nhận diện, hành trình và lực cụ thể phụ thuộc từng hệ sản phẩm. Không nên lấy dữ liệu của một hãng áp dụng cho tất cả lò xo khuôn trên thị trường.
5. Ứng dụng của lò xo khuôn trong thực tế
a. Khuôn dập kim loại
Đây là một trong những ứng dụng phổ biến nhất. Lò xo có thể tham gia vào các cơ cấu:
- Hồi tấm stripper.
- Giữ phôi hoặc tạo lực ép ban đầu.
- Hồi chốt hoặc các tấm chuyển động.
- Hỗ trợ tháo vật liệu khỏi chày sau khi dập.
b. Khuôn ép nhựa
Trong khuôn ép nhựa, lò xo có thể được sử dụng trong các cơ cấu hồi chốt, tấm đẩy hoặc một số cơ cấu phụ trợ tùy thiết kế khuôn.
c. Đồ gá và thiết bị cơ khí
Lò xo khuôn cũng được dùng trong jig, fixture và máy tự động khi cần lực ép hoặc lực hồi ổn định trong một không gian tương đối nhỏ.
d. Cơ cấu chuyển động lặp lại
Trong nhiều cơ cấu máy, lò xo đảm nhiệm nhiệm vụ đưa chi tiết về vị trí ban đầu sau mỗi chu kỳ vận hành.
6. Tại sao không nên chọn lò xo khuôn chỉ theo màu?
Màu sắc rất tiện cho việc nhận biết nhanh nhưng không đủ để quyết định khả năng thay thế.
Hai lò xo có cùng màu vẫn có thể khác:
- Tiêu chuẩn nhà sản xuất.
- Đường kính ngoài và trong.
- Chiều dài tự do.
- Độ cứng N/mm.
- Hành trình cho phép.
- Lực tại từng mức nén.
Vì vậy, khi thay lò xo nên xác định ít nhất:
Mã sản phẩm → đường kính → chiều dài → cấp tải → hành trình → lực yêu cầu.
=> Một quy trình lựa chọn thực tế có thể đi theo thứ tự:
Không gian lắp đặt → đường kính lò xo → chiều dài tự do → độ nén ban đầu → hành trình thực tế → lực yêu cầu → tuổi thọ mong muốn.
Đặc biệt, không nên lấy một giá trị độ cứng hoặc hành trình chung cho cả dòng. Ngay cả khi cùng đường kính ngoài, lò xo có chiều dài khác nhau vẫn có thể có đặc tính lực khác nhau.
7. Những sai lầm thường gặp khi sử dụng lò xo khuôn
- Chọn lò xo chỉ theo màu.
- Thấy cùng đường kính thì coi là tương đương.
- Nén vượt hành trình cho phép để lấy thêm lực.
- Không kiểm tra độ nén ban đầu.
- Lắp lò xo bị lệch trục.
- Bố trí nhiều lò xo nhưng phân bố lực không cân bằng.
- Dùng thông số của một chiều dài để áp cho toàn bộ dòng.
MISUMI cảnh báo rằng sử dụng lò xo vượt độ võng cho phép có thể gây biến dạng hoặc phá hỏng lò xo chỉ sau một số lượng chu kỳ nhỏ.
8. Mua lò xo khuôn tại SUN VIỆT
SUN VIỆT cung cấp nhiều dòng lò xo khuôn mẫu, lò xo khuôn dập và lò xo khuôn ép nhựa với đa dạng đường kính, chiều dài và cấp tải.
Khi cần báo giá hoặc đối chiếu mã, khách hàng nên cung cấp:
- Mã lò xo hiện tại.
- Đường kính ngoài.
- Chiều dài tự do.
- Cấp tải hoặc màu nhận diện.
- Hành trình làm việc nếu cần tư vấn kỹ thuật.
- Số lượng.
Nếu chưa xác định được mã, khách hàng có thể gửi hình ảnh và kích thước thực tế để SUN VIỆT hỗ trợ đối chiếu.
SUN VIỆT
Hotline/Zalo kỹ thuật: 0985 478 987
Email: support@sunei.vn
Website: https://sunei.vn
9. Câu hỏi thường gặp về lò xo khuôn
Lò xo khuôn có phải lò xo nén không?
Phần lớn lò xo khuôn dạng coil spring dùng trong khuôn hoạt động theo nguyên lý lò xo nén, tức là sinh lực phản hồi khi bị nén theo trục.
Lò xo khuôn có khác lò xo thường không?
Có. Nhiều dòng lò xo khuôn chuyên dụng sử dụng dây tiết diện định hình và được tiêu chuẩn hóa theo cấp tải, kích thước và hành trình để phù hợp với môi trường khuôn mẫu.
Có thể dùng lò xo cùng màu để thay thế không?
Không nên. Cần kiểm tra đúng mã, kích thước, cấp tải, hành trình và dữ liệu catalogue của nhà sản xuất.
Lực lò xo khuôn được tính như thế nào?
Trong vùng làm việc đàn hồi, tải có thể tham khảo theo công thức P = k × F, trong đó k là độ cứng lò xo và F là lượng nén. Giá trị k phải lấy đúng theo mã lò xo cụ thể.
CÔNG TY TNHH THƯƠNG MẠI VÀ SẢN XUẤT SUN VIỆT
- Hotline/Zalo: 0984905491
- Email: support@sunei.vn
- MST: 0107473168
- Địa chỉ: Số 22A Đường Đức Diễn, Phú Diễn, Hà Nội
- Website: https://linhkienkhuon247.com/; https://aisun.vn/; https://sunei.vn/


