Lò Xo Khuôn Bị Gãy: Nguyên Nhân Và Cách Khắc Phục

Lò xo khuôn bị gãy không phải lúc nào cũng do chất lượng lò xo kém. Trong thực tế, nguyên nhân thường liên quan đến hành trình nén quá lớn, lò xo bị cong khi làm việc, tải lệch, thiếu dẫn hướng hoặc lựa chọn sai cấp tải.

Nếu lò xo mới thay nhưng tiếp tục gãy sau một thời gian ngắn, không nên chỉ thay một chiếc khác vào vị trí cũ. Cần kiểm tra lại cách lắp, hành trình thực tế và điều kiện làm việc của cả cơ cấu.

Xem kiến thức nền tại:
Lò xo khuôn là gì? Cấu tạo, nguyên lý và ứng dụng.

1. Dấu hiệu lò xo khuôn đang làm việc không đúng

Trước khi gãy hoàn toàn, lò xo có thể xuất hiện một số dấu hiệu bất thường:

• Chiều dài tự do bị giảm so với ban đầu.
• Thân lò xo bị cong hoặc nghiêng.
• Lực hồi yếu hơn trước.
• Bề mặt có vết cọ xát bất thường.
• Lớp sơn bị mài mạnh ở một phía.
• Xuất hiện vết nứt hoặc ăn mòn.
• Các lò xo trong cùng cụm có chiều cao không đồng đều.
• Tấm khuôn hồi về chậm hoặc bị nghiêng.

=> Nếu thấy các dấu hiệu này, nên kiểm tra nguyên nhân trước khi lò xo gãy và gây dừng khuôn.

Những nguyên nhân khiến lò xo bị gẫy

2. Nén lò xo vượt hành trình cho phép

Đây là một trong những nguyên nhân quan trọng cần kiểm tra đầu tiên.

Mỗi mã lò xo có một hành trình nén cho phép. Nếu cơ cấu nén sâu hơn giới hạn này, ứng suất trong lò xo tăng và tuổi thọ có thể giảm mạnh.

MISUMI lưu ý rằng sử dụng lò xo vượt độ võng cho phép có thể làm lò xo biến dạng hoặc gãy sau số chu kỳ thấp.

Cách khắc phục:

• Đo hành trình nén thực tế của lò xo trong khuôn.
• Tính cả độ nén ban đầu và hành trình làm việc.
• Đối chiếu với catalogue của đúng mã lò xo.
• Nếu hành trình vượt giới hạn, cần thay đổi chiều dài, cấp tải hoặc kết cấu lắp.

Không nên nén lò xo sâu hơn chỉ để lấy thêm lực.

3. Lò xo không có dẫn hướng

Lò xo có chiều dài lớn so với đường kính có thể bị uốn cong hoặc oằn sang bên khi nén.

Khi đó tải không còn tác dụng hoàn toàn theo trục. Ứng suất tập trung tại vùng bị uốn có thể làm tuổi thọ giảm và dẫn tới gãy.

Tokyo Hatsujo và MISUMI đều khuyến nghị sử dụng cơ cấu dẫn hướng phù hợp cho lò xo.

Cách khắc phục:

• Sử dụng chốt dẫn hướng bên trong khi kết cấu cho phép.
• Hoặc bố trí lỗ dẫn hướng theo đường kính ngoài.
• Đảm bảo lò xo được đỡ ổn định trong suốt hành trình.
• Kiểm tra khe hở dẫn hướng theo kích thước catalogue.

4. Lò xo bị tải lệch hoặc lắp nghiêng

Lò xo khuôn được thiết kế chủ yếu để chịu tải theo phương trục.

Nếu mặt tựa không phẳng, lỗ lắp bị lệch hoặc tấm khuôn nghiêng, lò xo có thể chịu thêm lực ngang. Khi đó thân lò xo dễ cọ vào thành lỗ, cong và tập trung ứng suất.

Cách khắc phục:

• Kiểm tra độ phẳng của hai mặt tựa.
• Kiểm tra tâm lỗ lắp trên hai tấm khuôn.
• Không để lò xo làm việc trong trạng thái nghiêng.
• Kiểm tra hệ dẫn hướng của tấm khuôn nếu nhiều lò xo cùng bị mòn lệch một phía.

5. Không có độ nén ban đầu

Lò xo không nên nằm quá lỏng trong cơ cấu khi khuôn ở trạng thái mở.

Tokyo Hatsujo khuyến nghị tạo một mức preload – độ nén ban đầu khi lắp. Nếu lò xo có khoảng trống để dịch chuyển, tải va đập hoặc tải lệch có thể xuất hiện khi cơ cấu bắt đầu nén.

Cách khắc phục:

• Kiểm tra chiều cao lắp đặt thực tế.
• Tạo preload phù hợp theo thiết kế.
• Không để lò xo tự do nhảy hoặc dịch chuyển trong hốc lắp.

Mức preload cụ thể cần được xác định theo mã lò xo và thiết kế cơ cấu, không nên dùng một giá trị chung cho mọi trường hợp.

6. Chọn sai cấp tải lò xo

Một lỗi thường gặp là chọn lò xo theo màu hoặc đường kính mà không kiểm tra lực và hành trình.

Ví dụ, chuyển từ TM sang TH hoặc TB có thể làm lực tăng nhưng đồng thời hành trình cho phép thường giảm. Nếu cơ cấu vẫn giữ nguyên hành trình cũ, lò xo mới có thể bị sử dụng quá mức.

Vì vậy không nên hiểu:

“Lò xo tải càng nặng thì càng bền.”

Cấp tải phải phù hợp đồng thời với lực và hành trình thực tế.

Xem thêm:
So sánh lò xo TF, TL, TM, TH, TB.

7. Dị vật lọt vào vị trí lắp lò xo

Phoi kim loại, bụi hoặc dị vật trong hốc lò xo có thể làm lò xo không ngồi đúng vị trí hoặc cản trở quá trình nén.

Điều này có thể tạo tải lệch, điểm tỳ bất thường hoặc làm lò xo cọ xát mạnh trong quá trình hoạt động.

Cách khắc phục:

• Vệ sinh hốc lò xo khi bảo dưỡng khuôn.
• Loại bỏ phoi và dị vật trước khi lắp lò xo mới.
• Kiểm tra đáy lỗ và bề mặt tựa.

8. Ăn mòn và gỉ sét

Gỉ sét không chỉ ảnh hưởng đến bề mặt. Tokyo Hatsujo lưu ý rằng ăn mòn có thể trở thành nguyên nhân dẫn tới gãy lò xo sớm.

Nếu khuôn làm việc trong môi trường ẩm, có nước hoặc hóa chất, cần chú ý tình trạng bề mặt của lò xo.

Cách khắc phục:

• Giữ khu vực lắp sạch và khô khi điều kiện cho phép.
• Không sử dụng lò xo đã có vết ăn mòn nghiêm trọng.
• Kiểm tra yêu cầu vật liệu hoặc lớp bảo vệ nếu môi trường làm việc đặc biệt.

9. Cách kiểm tra khi lò xo khuôn liên tục bị gãy

Nếu cùng một vị trí liên tục làm gãy lò xo, nên kiểm tra theo thứ tự:

Bước	Nội dung kiểm tra
1	Xác định đúng mã, đường kính và chiều dài lò xo.
2	Đo chiều cao lắp đặt thực tế.
3	Tính tổng hành trình nén của lò xo.
4	Đối chiếu hành trình cho phép trong catalogue.
5	Kiểm tra preload.
6	Kiểm tra chốt hoặc lỗ dẫn hướng.
7	Kiểm tra mặt tựa và tình trạng tải lệch.
8	Kiểm tra dị vật, cọ xát và ăn mòn.
9	Đối chiếu lại cấp tải TF, TL, TM, TH hoặc TB.

10. Có nên chỉ thay chiếc lò xo đã gãy?

Không phải trường hợp nào cũng nên thay duy nhất một chiếc.

Nếu nhiều lò xo cùng làm việc trên một tấm và đã trải qua số chu kỳ tương đương, cần kiểm tra cả cụm. Các lò xo còn lại có thể đã giảm chiều dài hoặc thay đổi đặc tính sau thời gian dài sử dụng.

Nếu thay một lò xo mới cạnh các lò xo cũ, lực phân bố giữa các vị trí có thể không còn giống ban đầu.

Quyết định thay một chiếc hay thay đồng bộ cần dựa trên tình trạng thực tế của cả bộ lò xo.

11. Câu hỏi thường gặp

• Lò xo khuôn mới thay đã gãy có phải do lò xo kém chất lượng không?

Chưa thể kết luận chỉ từ hiện tượng gãy. Cần kiểm tra thêm hành trình nén, preload, tải lệch, dẫn hướng, mặt tựa và điều kiện lắp đặt.

• Nén lò xo càng sâu có tạo được lực càng lớn không?

Trong vùng làm việc đàn hồi, lực tăng theo lượng nén, nhưng lò xo chỉ được sử dụng trong giới hạn hành trình cho phép. Nén vượt giới hạn có thể gây biến dạng hoặc gãy sớm.

• Lò xo dài có cần dẫn hướng không?

Lò xo có nguy cơ cong hoặc oằn khi nén cần được dẫn hướng phù hợp. Nhà sản xuất cũng khuyến nghị sử dụng dẫn hướng để hạn chế hư hỏng sớm.

• Có thể thay TH bằng TB để tránh gãy không?

Không nên tự động chuyển sang cấp tải cao hơn. TB có đặc tính lực và hành trình khác TH. Cần kiểm tra lực yêu cầu và tổng hành trình trước khi đổi cấp tải.

12. Mua và lựa chọn lò xo khuôn tại SUN VIỆT

SUN VIỆT cung cấp các dòng lò xo khuôn TF, TL, TM, TH, TB với nhiều đường kính và chiều dài.

Nếu lò xo đang sử dụng thường xuyên bị gãy, khách hàng nên gửi:

• Mã lò xo hiện tại.
• Đường kính ngoài và chiều dài tự do.
• Chiều cao lắp đặt.
• Hành trình làm việc của khuôn.
• Số lượng lò xo sử dụng.
• Ảnh vị trí lắp nếu cần hỗ trợ đối chiếu.

Bộ phận kỹ thuật SUN VIỆT sẽ hỗ trợ đối chiếu mã và kiểm tra lại điều kiện lựa chọn.

CÔNG TY TNHH THƯƠNG MẠI VÀ SẢN XUẤT SUN VIỆT
Hotline/Zalo: 0985478987 / 0984905491
Email: support@sunei.vn
Website: https://sunei.vn/